السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
440
تفسير الميزان ( فارسي )
حياتى است كه از حيات و روح خدا سرچشمه دارد و پاداش و اثرش حك شدن ايمان و استقرار آن در قلب است ، پس اين مؤمنين مؤيدند به روحى از خدا ، و اين روح وقتى افاضه مىشود كه ايمان در دل رسوخ كند ، آن وقت است كه حياتى جديد در جسم و كالبدشان دميده مىشود ، و در اثر آن نورى پيش پايشان را روشن مىكند . و اين آيه بطورى كه ملاحظه مىكنيد نزديك به انطباق با آيه زير است : « هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ السَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لِيَزْدادُوا إِيماناً مَعَ إِيمانِهِمْ وَلِلَّه جُنُودُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَكانَ اللَّه عَلِيماً حَكِيماً » ، « 1 » مضمون اين آيه تقريبا همان مضمونى است كه آيه سوره مجادله داشت ، با اين تفاوت كه در آن آيه ، روح به جاى سكينت در اين آيه ، و زياد شدن ايمانى بر ايمان مؤمنين در اين آيه ، به جاى كتابت ايمان در آن آيه قرار گرفته ، مؤيد اين انطباق ذيل آيه سوره فتح است كه لشگر آسمانها و زمين را از آن خدا مىداند ، و قرآن كريم در مواردى ديگر ملائكه و روح را لشگر خدا دانسته است . باز نزديك به سياق اين آيه ، آيه شريفه زير است كه مىفرمايد : « فَأَنْزَلَ اللَّه سَكِينَتَه عَلى رَسُولِه وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ ، وَأَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى وَكانُوا أَحَقَّ بِها وَأَهْلَها » ) ، « 2 » و نيز آيه زير است كه مىفرمايد : « فَأَنْزَلَ اللَّه سَكِينَتَه عَلَيْه وَأَيَّدَه بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها » « 3 » . از مطالب گذشته هم روشن گرديد كه ممكن است از كلام خداى تعالى استفاده كرد كه مراد از سكينت ، روحى است الهى ، و چيزى است كه مستلزم آن روح الهى است ، امرى است از خداى تعالى كه باعث سكينت قلب و استقرار و آرامش نفس و محكمى دل مىشود و معلوم است كه اين توجيه باعث نمىشود كه كلام از معناى ظاهريش بيرون شود ، و كلمه « سكينت » كه به معناى سكون قلب و عدم اضطراب آن است در روح الهى استعمال شده باشد و جا دارد كه با همين معنا روايات آينده توجيه شود . « * ( وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسى وَآلُ هارُونَ تَحْمِلُه الْمَلائِكَةُ ) * . . . »
--> ( 1 ) او همان خدايى است كه سكينت و آرامش را در دلهاى مؤمنين نازل كرد ، تا ايمانى جديد بر ايمانشان بيفزايد و تمامى آسمانها و زمين لشگريان خدا هستند و خدا همواره داناى فرزانه است . « سوره فتح ، آيه 4 » ( 2 ) پس خداى تعالى سكينت را بر رسولش و بر مؤمنين نازل كرد و كلمه تقوى را در دلهايشان حك نمود و حقيقتا اهل و سزاوار آن بودند . « سوره فتح ، آيه 26 » ( 3 ) پس خدا سكينت خود را بر او نازل كرد و او را با لشگريانى كه شما آنها را نمىديديد ، تاييد نمود . « سوره توبه ، آيه 41 »